Tag Archives: Terengganu

Masjid Kristal di (Crystal mosque in) Kuala Terengganu

dipetik dari http://artmelayu.blogspot.com/2008/11/masjid-kristal-di-crystal-mosque-in.htmlRadzi Sapiee

.
Hari ini juga baru saya tersedar yang saya tidak pernah membuat apa-apa posting tentang Masjid Kristal di blogspot ini. Maka ini dia satu posting berdasarkan gambar-gambar yang diambil dalam perjalanan terbaru ke Pantai Timur…

Today also did I realised that I’ve never made any posting on the crystal mosque in this blogspot ever. And so here is a posting based on the pictures taken in my latest trip to the East Coast.

Bagi rakyat Malaysia, nama Masjid Kristal tidak perlu diperkenalkan lagi. Sejak mula dibina tahun 2006 hingga siap dan dirasmikan awal tahun ini, masjid ini sering diwar-warkan sebagai satu simbol kemodenan Islam di Malaysia.

For Malaysians, the name Masjid Kristal (or crystal mosque) needs no further introduction. Since it was built in the year 2006 till its completion and official opening early this year, the mosque is often paraded as a symbol of Islamic modernisation in Malaysia.

Sebenarnya ia bukanlah dibuat daripada kristal tetapi kaca seperti kristal dan besi keluli sebagai penyokong.

Actually it wasn’t built from cystal (as in Bohemian crystal and such) but from cystal-like glass and metal works as the support.

Pandangan bahagian hadapan dewan solat…

A view of the front of the praying hall…

Kubahnya dilihat dari dalam…

Its dome seen from the inside…

Pada mimbarnya terdapat bebola kristal ini…

At the pulpit there’s this crystal ball…

Ia menawarkan satu perspektif unik pandangan dalam!

It offers a unique perspektive of the view inside!

Terdapat juga bahagian panel kayu yang menggunakan bentuk ukiran tradisional Melayu. Sekian! :]

There’s also parts with wooden panels using shapes of traditional Malay carving. That’s all! :]

Advertisements

Masjid (mosque of) al-Jamhuriah, Kuala Besut

Assalamualaikum. Hari ini saya mahu berkongsi gambar sebuah masjid di Kuala Besut, Terengganu. Mari…
Peace be upon you. Today I want to share some pictures of a mosque in Kuala Besut, Terengganu. Come…

Masjid menarik ini terletak di tengan pekan Kuala Besut…

This interesting mosque is situated in the middle of the small town of Kuala Besut…

Namanya Masjid al-Jamhuriah…
Its name is the al-Jamhuriah mosque…

Mari masuk ke dalam…
Come let’s go inside…

Pintu masuk ke dewan utama solat…
The entrance to the main praying hall…

Dewan utama…
The main hall…

Di bahagian hadapan terdapat panel kayu berukiran 99 nama Allah. Pada satu tiang pula terdapat tahun masjid ini dibina iaitu 1345 Hijrah bersamaan 1926 Masihi.
Right in front is a wooden panel inscribed with the 99 names of God, Allah. At one pillar in turn is the year the mosque was built which is 1345 Hijrah (the Muslim calendar) equivalent to 1926 AD.
Mimbar…
The pulpit…

Dari pintu-pintu kiri boleh kelihatan sebuah tanah perkuburan Islam…
From the doors on the left on could see an Islamic cemetery…

Inilah tanah perkuburan utama di sekitar Kuala Besut. Sekian…
This is the main cemetery in and around Kuala Besut. That’s all…

Keunikan Masjid Hiliran

dipetik dari Utusan Malaysia

PINTU gerbang utama menyambut jemaah yang hadir ke Masjid Hiliran, Kuala Terengganu. – UTUSAN/WAN RAMLI


KUALA TERENGGANU 1 Mac. – Sebagai antara negeri terawal menerima pengaruh Islam seperti yang dibuktikan melalui penemuan Batu Bersurat, Terengganu mempunyai beberapa masjid yang kini sudah tua, berseni dan bersejarah.

Salah sebuah masjid berkenaan ialah Masjid Hiliran yang terletak di Jalan Hiliran di sini.

Selain pernah menjadi sekolah Arab yang pertama di negeri ini, Masjid Hiliran juga mempunyai keunikan tersendiri yang mungkin tidak diketahui masyarakat.

Keunikan tersebut ialah kewujudan sebuah perigi yang dikenali sebagai Telaga Mandi Gajah Putih yang dipercayai dibina semasa pemerintahan Sultan Zainal Abidin III (1881-1918).

Menurut cerita lisan penduduk setempat, telaga itu dibina menggunakan putih telur, madu lebah, pasir, kapur tohor dan batu-bata.

Alkisah, pembinaan telaga itu bertujuan untuk memandikan gajah putih kepunyaan Sultan Zainal Abidin III yang dihadiahkan oleh Raja Siam, Raja Chulalongkorn sebagai tanda persahabatan sempena lawatan baginda dan para pembesar negeri ke Siam.

Telaga bersejarah itu kini dikelilingi benteng konkrit dan pada dindingnya diletakkan sebuah tempayan yang digunakan sebagai tempat gajah menyedut air untuk dijiruskan ke badannya.

Pengarah Muzium Negeri Terengganu, Mohamad Yusof Abdullah ketika ditemui memberitahu, berdasarkan catatan sejarah, Masjid Hiliran telah wujud di antara zaman Sultan Terengganu pertama dari salasilah Johor iaitu Sultan Zainal Abidin I (7108-1733), Sultan Mansur I (1733-1794) dan Sultan Zainal Abidin II (1794-1808).

Katanya, hasil kajian Kampung Hiliran yang menjadi tapak Masjid Hiliran pada zaman dahulu diberi nama tersebut kerana di kawasan itu terdapat satu aliran sungai yang bertemu dengan hilir Sungai Terengganu.

”Pada zaman dahulu, aliran sungai yang dikenali sebagai Sungai Sri Nilam adalah sungai yang besar dan menjadi laluan utama peniaga dari kampung berhampiran menuju ke Pasar Besar Kedai Payang di kuala Sungai Terengganu.

”Sungai Sri Nilam ketika itu luas dan dalam sehingga perahu besar (kapal tradisional Terengganu) dapat berlabuh bahkan Kampung Hiliran juga dijadikan tempat persinggahan untuk menjalankan aktiviti perniagaan dan perdagangan,” ujarnya.

Namun, katanya, sekarang semua itu sudah berakhir dan kini tinggal hanya satu aliran sungai yang menyerupai aliran parit.

Mengulas lanjut Mohamad Yusof menceritakan, apabila masa berlalu, kampung tersebut dipecahkan kepada beberapa buah kampung.

Antara kampung tersebut yang masih kekal menggunakan perkataan ‘hiliran’ ialah Kampung Hiliran, Kampung Hiliran Jejawi, Kampung Hiliran Telaga Parit dan Kampung Hiliran Masjid.

Menurutnya, penamaan Kampung Hiliran Masjid adalah berdasarkan bahawa masjid adalah ciri utama bagi kawasan atau kampung itu.

Mengenai sejarah Masjid Hiliran, Mohamad Yusof berkata, pada asalnya masjid itu dibina daripada kayu sehingga tahun 1925 iaitu pada zaman pemerintahan Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah sebelum ia dibina semula dengan gandingan kayu, simen dan batu.

Katanya, walaupun tarikh rasmi pembinaan masjid lama tidak dipastikan tetapi dipercayai ia dibina lebih 200 tahun lalu.

Selepas sekian lama, memandangkan masjid itu sudah terlalu usang, seorang alim dan hartawan tempatan, Muhammad Abdul Rahman membiayai semua kos pembinaan masjid di tapak asal masjid lama.

Uniknya masjid ini kerana atapnya berbeza dengan reka bentuk utama masjid di rantau Nusantara yang berunsur potong bawah (kubah), sebaliknya ia berasaskan bentuk bumbung limas potong perak iaitu salah satu seni bina Melayu terkenal.

Justeru, beliau adalah pengasas wajah baru Masjid Hiliran dan untuk mengimarahkannya, beliau menjemput beberapa ulama tempatan dan bukan tempatan untuk mengajar agama di masjid itu.

Pada awal pembinaan Masjid Hiliran ditadbir sendiri oleh Muhammad Abdul Rahman dan ahli keluarga, bahkan beliau melantik imam dan bilal.

Muhammad adalah seorang hartawan yang mempunyai rangkaian perniagaan di Thailand, Singapura dan Indonesia. Perniagaan beliau berasaskan barangan tekstil, kayu-kayan, rempah-ratus dan sebagainya.

Harta wakaf yang berkaitan dengan Masjid Hiliran diurus dan ditadbirkan oleh Muhammad dan ahli keluarga dan antara yang memberi sumbangan ialah anak beliau Muhammad Salih @ Haji Su.

Pada akhir tahun 1930an, di samping kuliah pihak masjid juga telah mengadakan kelas agama dan bahasa Arab di ruang khas masjid yang dinamakan Balai Lintang.

Kelas dibuka kepada remaja. Masjid pernah mengambil dua guru dari sebuah madrasah di Bukit Mertajam iaitu Ahmad Fuad dan Ahmad Zaki.

Setelah kelas ini mendapat sambutan yang menggalakkan daripada orang ramai ia dipindahkan ke tapak baru Sekolah Agama al-Khairiah.

Pada tahun 1942, Muhammad kembali ke rahmatullah dan anaknya Haji Su menggantikan tempatnya sebagai pentadbir Masjid Hiliran.

Selanjutnya setelah Haji Su meninggal dunia pada tahun 1952, pentadbiran masjid diletakkan di bawah Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Terengganu (JHEAT).

Bagi setengah orang masjid ini dianggap sekolah Arab pertama di Terengganu dan dengan kata lain Masjid Hiliran telah menempa sejarah dalam pendidikan Islam di Terengganu.

Satu Lagi Masjid Bakal Dirobohkan

Setelah ranapnya dan tiada lagi Masjid Raja Chendering yang asal kini satu lagi warisan sejarah di Terengganu bakal dihilangkan dari muka bumi. Masjid Raja Bukit Besar yang bakal menerima nasib yang sama mempunyai sejarahnya yang tersendiri yang gemilang.

Dalam pada bermulanya hanya sebuah masjid kayu kini ianya telah melebar dengan tambahan bahagian kiri dan kanan berstruktur baru berdasarkan campuran konkrit dan kayu sambil mengekalkan bahagian asal yang tetap masih kukuh. Di antara keunikan masjid ini ialah menara konkritnya yang juga menjadi logo rasmi masjid.

gambar dari Suara Tradisi Melayu Terengganu

Sayangnya dalam usaha mencipta nama untuk memahat sejarah ada segelintir tokoh negeri berasa bangga dengan melihat bangunan-bangunan baru menggantikan masjid-masjid yang bersejarah. Masjid-masjid yang asalnya diasahkan atas titik peluh dan sadaqah jariah orang-orang dulu ingin dirobohkan dengan sewenang-wenangnya.

Masjid ini dipercayai sudah berumur lebih 80 tahun digelar Masjid Raja kerana menjadi masjid rasmi raja Terengganu pada suatu masa dahulu.

Di hadapan masjid inilah bersemadinya kedua ibu bapa bonda saya, bapa saudara serta beberapa lagi saudara mara saya. Di perkarangan perkuburan masjid ini juga heboh baru-baru ini dengan peristiwa pokok pait mengeluarkan air bagaikan tangisan – hinggakan ada yang sesetengah masyarakat sekitar itu bertanya apakah “tangisan” tersebut kerana membantah nasib yang bakal menimpa masjid tersebut.

Wajar juga Persatuan Sejarah Terengganu dan mana-mana badan lain yang ingin memelihara warisan sejarah Islam dan pusaka tradisi Melayu menggerakkan bantahan terhadap usaha merobohkan masjid yang telah bertapak dengan niat jariah ramai yang telah pergi. Janganlah kita putuskan sadaqah mereka.


Pokok Pait (Sabu) Di Masjid Bukit Besar Keluarkan Air (2)

Dipetik dari Harian Metro

KUALA TERENGGANU: Bunyinya pelik, tetapi benar apabila sepohon pokok yang dipanggil pokok pait dikalangan penduduk tempatan dekat tanah perkuburan Masjid Bukit Besar, di sini, mengeluarkan air seperti ‘air mata’ sehingga penduduk kampung berebut-rebut mengambil air daripada pokok berkenaan.

Selain itu, pokok yang sudah lima hari mengeluarkan cecair putih berbuih dan manis seakan-akan rasa buah itu turut menarik minat penduduk dari kampung lain untuk merasainya.
Seorang warga emas, Zahara Mohamad, 67, dari Kampung Bukit Besar berkata, pokok itu disedari mengeluarkan air pada hari Sabtu lalu, tetapi ketika itu air yang dikeluarkan pahit dan berbau masam.

“Namun kini air itu sudah manis seakan-akan air nira dan berbau seperti santan.

“Kebiasaannya daun pokok itu dijadikan ubat oleh penduduk kampung, namun khasiat air pokok berkenaan belum diketahui,”katanya.

Azaz Abdul Rahman, 53, dari Kampung Bukit Besar berkata, dia cuba mengambil air itu dan meletakkannya diatas jari sebelum kira-kira sepuluh minit kemudiannya, urat-urat kecil di jarinya timbul.

“Kemungkinan air daripada pokok itu mempunyai khasiatnya tersendiri kerana jika diikutkan, daun pokok itu digunakan penduduk kampung untuk membuat ubat.

Pokok Pait (Sabu) Di Masjid Bukit Besar Keluarkan Air (1)

Dipetik dari Kosmo! Online


ORANG ramai mengambil titisan air dari sebatang pokok berhampiran Masjid Raja, Kampung Bukit Besar, Kuala Terengganu semalam.

Air mata pokok Sabu

KUALA TERENGGANU – Sebatang pokok Sabu atau pokok India yang dianggarkan berusia lebih 100 tahun berhampiran Masjid Raja, Bukit Besar di sini, menjadi tumpuan orang ramai sejak tiga hari lalu apabila dahan-dahannya dilihat mengalirkan air tanpa henti.

Kejadian itu semakin menarik apabila orang ramai mendakwa terdengar pokok itu mengeluarkan bunyi seperti orang menangis pada waktu malam.

Ekoran itu, pokok yang terletak dalam kawasan tanah perkuburan Islam di masjid berkenaan menjadi tumpuan penduduk siang dan malam.

Seorang penduduk, Norhayati Husin hairan kerana pokok yang tidak mengeluarkan buah itu tiba-tiba mengeluarkan air berbuih dan berbau seperti air kelapa muda.

Guru di pusat fardu ain kawasan itu, Azrul Alias pula menceritakan, ia berlaku selepas proses memajukan seluruh kawasan tersebut dimulakan sejak seminggu lalu.

“Baru minggu lalu penduduk mendapat bayaran untuk membangunkan kawasan ini termasuk masjid dan kawasan tanah perkuburan,” katanya.

A Tale of Three Mosques

As appeared in The Star Sunday May 25, 2008

By MOHAMAD TAJUDDIN MOHAMAD RASDI

In the bones of buildings, political agendas can be discerned.
THE main intention of this week’s column is to show that there is no one view of Islam and, therefore, of architecture. I hope to show that architectural “language” must be understood within its own political framework and must be read in context of the agendas of those who command it.

Once this is understood, perhaps this country can begin a healthy discourse on ethnic and religious symbolism that is so important in a multicultural society.

I will examine three different ideas of political Islam as propounded by Malaysia’s first Prime Minister, Tunku Abdul Rahman; former Prime Minister Tun Dr Mahathir Mohamad; and PAS president Datuk Seri Abdul Hadi Awang. The National Mosque in Kuala Lumpur, the Putra Mosque in Putrajaya, and the Rusila Madrasa in Kuala Terengganu represent the ideas of the three politicians respectively.

The prince and the national icon

Built in the early 1960s, the National Mosque remains a unique contribution to the lexicon of mosque architecture and is a monument to the struggle to create a national architectural identity.

Perhaps its most distinguishing feature is the generous floating veranda that forms a horizontal plane gracefully hovering just shy of the earth’s surface. There is no mosque to date in the country that has a veranda space that is larger than the interior, which, in the national mosque, is the loosely enclosed space under the umbrella like roof.

The floating verandas of the National Mosque are identified more with tropicality rather than a particular religion, thus allowing the building to strike a common cord of identity.

Another distinguishing feature is the “folded” plate roof that departed from the clichéd Indian-style onion domes prevalent in colonial days.

The third important feature is its asymmetrical massing, which is highly uncharacteristic of monumental state mosques or of buildings of that time and the times preceding. The mosque sits relaxed and welcoming in a site close to the urban fabric rather than secluded away on a hill or in the middle of a lake.

I strongly suspect that Tunku, in his effort to rally the Malays behind him in those turbulent times just after Independence, chose to project the importance of Islam as a unifying tool that would cut across parochial state loyalties.

The decision to build a national monument in the form of a mosque can be seen as a political strategy towards this unifying effort. The strong influence of late modernism that shuns symmetry, grandeur, and exotic revivalism allowed for a “progressive” idea of the mosque in a dynamic but humble expression.

The doctor and the symbol of a new Islam

Unveiled in the final year of the 20th century, the Putra Mosque sits majestically in the centre of the shiny new city of Putrajaya, the brainchild of the country’s fourth Prime Minister, Dr Mahathir – and it seems to be a complete antithesis to the National Mosque.

While the National Mosque sits in a relaxed asymmetrical mass, the Putra Mosque rises up symmetrically in a grand fashion with a commanding view of the man-made lake beside it. While the national monument sits within the urban fabric, the new mosque commands a large piece of real estate all to itself. The Putra Mosque uses a foreign Egyptian and Iranian vocabulary of eclectic revivalism in contrast to National Mosque’s modernist language. Such architectural attributes underline the fact that there is a different political idea inherent in the structure that can be understood by examining Dr M’s political agendas.

The Putra Mosque uses a distinctly Middle Eastern and Central Asian revivalist architectural language.

He came into power as a no nonsense “ultra Malay” leader with no aristocratic background. While he was never identified in his early political career as an “Islamist”, his reign witnessed the rising of the global Islamic reformation movement that began, arguably, with the Iranian revolution in the 1970s that ousted the Shah of Iran and American influence in the region.

History saw Dr Mahathir deftly handling this issue by riding on a reformist wave. He set out to make Malaysia not only a model for Muslim countries to emulate but also as an alternative to the Western notion of secular civilisation.

By doing this, the canny politician not only pushed Malaysia almost centre stage in global politics but also checked the advance of Islamic party PAS for two decades – it was hard, after all, to argue with what was deemed as progressively Islam.

I therefore suspect that the choice of Middle Eastern and Central Asian revivalist architectural language for the Putra Mosque was quite deliberately an attempt to bolster this identify he was trying to create for Malaysia as the new centre of Islamic civilisation.

The irony is that the image that such language projects is a new idea of Islamic imperialism as seen in palatial buildings in “Malay-Muslim” garb, like the Putra Mosque.

Thus, the Putra Mosque was possibly an attempt to push the Malay-Islamic agenda and herald Malaysia as the world’s new centre of Islam while, at the same time, redefining our national identity towards a single ethnic variant.

The teacher and the simple mosque

The Rusila Mosque and madrasa (religious school) in Terengganu is not an “architecturally” designed building, as it simply grew from its original timber structure to a four-storey building.

The building’s ground floor is the main prayer space with ablution facilities, the madrasa, and a library running along one side. The first floor is a series of classrooms arranged around a central open space that is used as an “overflow” space for prayers. The second and third floors are dormitories for students.

The Rusila Mosque has virtually no fence and just one gateway, which allows for easy access and which makes it truly a part of the community it serves.

The building exudes a quiet strength because of the way in which it is sited and because of its landscaping.

The mosque has virtually no fence and just one gateway separating the building from the main roadway. It is surrounded closely on three sides by houses with hardly any demarcation.

As for “landscaping”, it consists mainly of sand thrown up by the South China Sea that is a mere 60m or so from the mosque. On Fridays, the space around the mosque is filled with a huge market that stops an hour before the commencement of prayers.

If there was ever a mosque that could be termed a “work house” for community development rather than a symbolic monument, it is this one. Other mosques hundreds of times more expensive than this one could never boast such a social contribution.

Abdul Hadi’s political idea of Islam has always been demonstrably true to the traditions of early Islam. Trained as a religious scholar, he ventured into PAS with the intention of creating, through education, a generation of Muslims who would not live separate secular and religious lives.

This focus ensured the Rusila Mosque remained in its unpretentious form that merely offers shelter for educational activities.

The ease with which one can enter the mosque and gain an audience with its founder is in line with the humble spirit of the Prophet in his own mosque. The building’s stark simplicity testifies to the idea that Islam abhors all kinds of wastefulness, even in the building of mosques – especially in the building of mosques.

The architecture of the Rusila Mosque is merely a backdrop to the important work of building a new generation. One certainly can’t say the builders of this mosque tried to manufacture an identity since its unplanned growth is its identity.

Thus, the Rusila Mosque demonstrates that, as a building, it is nothing more than a tool to be used for the purpose of national development without much care for a manufactured identity of Islam.

It can, therefore, be seen that the political idea of Islam as propounded by individual leaders can have a profound affect on the type of architecture used for mosques. From the progressive and relaxed expression of the National Mosque to the imperial grandeur of the Putra Mosque and finally to the unpretentious expression of the Rusila Mosque, each building holds key lessons for the student of architecture and history.

Let us learn from them before starting any debate on religious symbolism in Malaysia.

Universiti Teknologi Malaysia lecturer Prof Dr Mohamad Tajuddin passionately believes that architectural design that respects cultural values, religious sensitivities and the ideals of democracy is vital to nation-building and harmony.